Panjabrao Dakh : महाराष्ट्रात सध्या कडाक्याची थंडी जाणवत असतानाच हवामानात पुन्हा एकदा मोठी उलथापालथ होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. प्रसिद्ध हवामान अभ्यासक पंजाब डख यांनी आपला नवीन अंदाज वर्तवला असून, राज्याच्या काही भागांत अवकाळी पावसाचा इशारा दिला आहे.
शेतकरी मित्रांनो, हा अंदाज तुमच्या पिकांच्या नियोजनासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. नेमका पाऊस कुठे पडणार आणि कोणत्या पिकांवर याचा परिणाम होईल? चला सविस्तर जाणून घेऊया.
कधी आणि कुठे होणार वातावरणात बदल?
पंजाबराव डख यांच्या मते, राज्यात ११ जानेवारी २०२६ पासून ढगाळ वातावरणाला सुरुवात होईल. थंडीचा जोर ओसरून वातावरणात उकाडा जाणवेल. प्रामुख्याने १२ जानेवारीला पावसाचा जोर अधिक राहण्याची शक्यता आहे.
महत्त्वाची टीप: हा पाऊस ‘सार्वत्रिक’ (सर्वत्र) नसून ‘तुरळक’ स्वरूपाचा असेल. म्हणजे जिल्ह्यातील काही निवडक गावांमध्येच पावसाच्या सरी कोसळतील.
पावसाचा इशारा असलेले जिल्हे (१२ जानेवारी अलर्ट)
खालील जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांनी विशेष खबरदारी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे:
- मराठवाडा: लातूर, नांदेड, बीड, परभणी आणि हिंगोली.
- विदर्भ: वाशिम आणि यवतमाळ जिल्हा.
- पश्चिम महाराष्ट्र: सोलापूर, सांगली, पुणे, सातारा, कोल्हापूर आणि अहिल्यानगर (अहमदनगर).
या भागांत हलका ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस किंवा पावसाचे थेंब पडू शकतात.
शेतकऱ्यांसाठी पीकनिहाय महत्त्वाचा सल्ला
वातावरणातील या बदलामुळे पिकांचे नुकसान टाळण्यासाठी खालील गोष्टींचे नियोजन करा:
- कांदा उत्पादक शेतकरी: जर तुमची कांदा काढणी सुरू असेल, तर १० जानेवारीपर्यंत ती उरकून घ्या. काढलेला कांदा सुरक्षित ठिकाणी हलवा किंवा ताडपत्रीने झाकून ठेवा.
- तूर आणि तंबाखू: सीमावर्ती भागातील (कर्नाटक-तेलंगणा बॉर्डर) शेतकऱ्यांनी ११ ते १३ जानेवारी दरम्यान पिकाची काढणी करणे टाळावे.
- वीटभट्टी आणि ऊसतोड: उघड्यावर असलेल्या कच्च्या विटा सुरक्षित ठिकाणी झाकून ठेवाव्यात. ऊसतोड कामगारांनी निवाऱ्याची सोय पाहून नियोजन करावे.
काही पिकांसाठी ‘सुवर्णसंधी’!
ढगाळ वातावरण नेहमीच नुकसानकारक नसते. पंजाबराव डख यांच्या मते:
- हरभरा: ढगाळ हवामानामुळे हरभऱ्याची गर्भधारणा (घाटे धरणे) चांगली होते, त्यामुळे उत्पादनात वाढ होऊ शकते.
- रब्बी ज्वारी: सध्याच्या वातावरणामुळे ज्वारीच्या पिकाला उभारी मिळणार असून दाणे भरण्यास मदत होईल.
२०२६ चा दुष्काळ: अफवा की सत्य?
सोशल मीडियावर २०२६ मध्ये मोठ्या दुष्काळाच्या चर्चा सुरू आहेत. यावर भाष्य करताना पंजाब डख म्हणाले की, “शेतकऱ्यांनी घाबरण्याचे कारण नाही. १९७२ सारखा भीषण दुष्काळ पडणार नाही.” यावर्षी पाऊस सरासरीइतका राहील, जो पिकांना जीवदान देण्यास पुरेसा असेल. विशेष म्हणजे परतीचा पाऊस दमदार राहण्याचे संकेत त्यांनी दिले आहेत.
निसर्गाच्या लहरीपणाचा फटका बसू नये यासाठी हवामान अंदाजावर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. ११ जानेवारीपासून ढगाळ वातावरण आणि १२ जानेवारीचा पावसाचा इशारा लक्षात घेऊन आपली कामे वेळेत पूर्ण करा
